Malina właściwa
Malina
Jest znana od kilku tysięcy lat. Jej nazwa gatunkowa idaeus pochodzi od góry Ida w Azji Mniejszej, gdzie rosły najlepsze maliny.
Opis rośliny i jej występowanie
Malina jest powszechnie znanym i uprawianym krzewem owocowym, o sztywnych, kolczastych pędach, dorastających nawet do 1,5 metra. Ma dłoniaste liście, złożone z 3-7 listków oraz białe kwiaty, które po przekwitnięciu wiążą się w czerwone lub żółte owoce. Malina występuje w wielu krajach półkuli północnej o chłodnym lub umiarkowanym klimacie. W Polsce to roślina pospolita. Spotyka się ją w lasach, w zaroślach, na zrębach.
Surowiec
Surowcem zielarskim są świeże lub suszone owoce (Rubi idaei fructus recens, siccatus) oraz liście (Rubi idaei folium). Świeżo dojrzałe owoce zbiera się w czasie suchej pogody, suszy lub wykorzystuje świeże. Liście maliny zbierane są wiosną i latem ? ze stanu naturalnego i plantacji produkcyjnych. Po zerwaniu układa się je luźno w płaskich koszach i przenosi do suszenia.
Związki czynne
Owoce maliny zawierają kwasy organiczne, m.in. cytrynowy, jabłkowy, salicylowy, pektyny, antocyjany, cukry, związki śluzowe, lotne związki zapachowe. To także bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, związki mineralne potasu, magnezu, wapnia, żelaza. W liściach maliny znajdują się znaczne ilości garbników oraz sole mineralne, flawonoidy i kwasy fenolowe.
Działanie i zastosowanie
Ze świeżych owoców produkuje się syrop malinowy, używany do poprawiania smaku leków oraz jest dodawany do syropów zalecanych w przeziębieniach. Suszone owoce maliny to składnik mieszanek ziołowych o działaniu napotnym i przeciwgorączkowym. Napary z suszonych malin to doskonały lek napotny w przeziębieniach przebiegających z podwyższoną temperaturą ciała, grypie, anginie, zapaleniu oskrzeli. Liście maliny często łączy się z innymi ziołami o podobnym działaniu. Zjadanie w dużych ilościach świeżych, surowych owoców maliny zalecane jest jako środek pomocniczy w anemii oraz regulujący pracę przewodu pokarmowego. Napary z liści to wspomagający lek przeciwbiegunkowy i ściągający w nieżytach żołądka i jelit u dzieci i starszych, zewnętrznie używane do płukania jamy ustnej w stanach zapalnych.
Przetwory
- Napar z owoców maliny: 2 łyżki suszonych owoców maliny zalać szklanką wrzącej wody i zaparzać pod przykryciem 15 minut. Przecedzić. Pić 2-3 razy dziennie po 1 szklance. Do naparu dla dzieci można dodać łyżkę miodu lub syropu malinowego i podawać kilka razy dziennie po 2-3 łyżeczki.
- Napar z liści maliny: 1 łyżkę liści zalać 1 szklanką wrzącej wody i odstawić na 15 minut pod przykryciem. Przecedzić. Pić po 1 szklanki 2-3 razy dziennie w nieżycie żołądka i jelit, a także jako łagodny lek przeciwbiegunkowy. Zewnętrznie można stosować do płukania w stanach zapalnych gardła i jamy ustnej.
Te i inne przepisy można znaleźć w książce "Prawie wszystko o ziołach".
Literatura
"Prawie wszystko o ziołach", Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2004
"Wielki leksykon roślin leczniczych", Andrzej Sarwa, Książka i Wiedza, Warszawa 2001
