Nagietek lekarski

Tę wszechstronną roślinę leczniczą możemy z powodzeniem uprawiać sami we własnym ogródku lub na działce. Nagietek jest mało wybredny, jeśli chodzi o warunki glebowe, byle miał dużo słońca.

Opis rośliny i występowanie
Nagietek jest rośliną jednoroczną, dorasta do 50 cm wysokości. Kwitnie latem, od czerwca do września. Jest uprawiany jako roślina ozdobna i lecznicza. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, gdzie rośnie naturalnie.

Surowiec
Surowcem leczniczym jest kwiat nagietka (Flos Calendulae), odmiany o pełnych, pomarańczowych kwiatostanach. Nagietek może właściwie rosnąć na każdej ziemi, ale w miejscu nasłonecznionym.

Związki czynne
Kwiat nagietka zawiera barwniki flawoniodowe, karotenoidy (nadają barwę kwiatom), olejek, gorycze, saponiny (wyciągi z nagietka dzięki właściwościom pieniącym często wykorzystywane są w szamponach), substancje żywicowe, witaminę C oraz sole mineralne z dużą zawartością magnezu.

Działanie i zastosowanie nagietka

Nagietek jest lekiem uniwersalnym stosowanym w lecznictwie od tysięcy lat.
Obecnie kwiat nagietka używany jest głównie zewnętrznie w stanach zapalnych oczu, nosa, gardła, w chorobach skóry (liszaje, róża).
Wewnętrznie odwary z kwiatów nagietka są stosowane w stanach zapalnych przewodu pokarmowego, w chorobach wątroby i pęcherzyka żółciowego oraz przy zaburzeniach miesiączkowania. Nagietek wchodzi również w skład owocowo-ziołowych mieszanek herbacianych, dzięki któremu zyskują one dodatkowe walory lecznicze i wizualne.
"Na błony śluzowe przewodu pokarmowego nagietek działa również ochronnie i przeciwzapalnie oraz przeciwwrzodowo, a nawet - jak wykazały to wielokrotnie powtarzane doświadczenia - w pewnym stopniu zapobiegawczo przeciwnowotworowo. Chodzi tu przede wszystkim o zapobieganie rakowaceniu czynnych wrzodów żołądka i jelit oraz blizn pozostałych po zabiegach operacyjnych" - piszą Aleksander Ożarowski oraz Wacław Jaroniewski w "Roślinach leczniczych i ich praktycznym zastosowaniu".
Przetwory z nagietka wykazują także działanie immunostymulujące oraz tonizujące przy stanach nerwowych i depresjach.

Przetwory z nagietka

Napar z kwiatów nagietka: 1 łyżkę kwiatów nagietka lub wysuszonego rozdrobnionego ziela z kwiatami nagietka zalać 375 ml wrzącej wody i postawić pod przykryciem na parze na około 30 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 3 razy dziennie po 1 szklanki na 1 godz. przed posiłkiem. Stosuje się w nieżytach przewodu pokarmowego, bolesnym miesiączkowaniu, zaburzeniach wydzielania żółci i zewnętrznie do okładów i przymoczek w różnych dolegliwościach skórnych, także na żylaki i blizny oraz do irygacji, płukanek, lewatyw.
Nalewka nagietkowa: 50 g kwiatów nagietka lub ziela z kwiatami nagietka macerować 14 dni w 500 ml alkoholu 40-procentowego, często wstrząsając. Następnie przecedzić, wycisnąć ziele, a płyn rozlać do małych, ciemnych butelek. Zaleca się doustnie 30-50 kropli, niekiedy do 1 łyżeczki w kieliszku wody 2-3 razy dziennie na 1 godz. przed posiłkami. Zewnętrznie stosować 1 łyżeczkę na 1/2 szklanki wody do okładów. Nalewka ma pełny zakres działania nagietka.

Te i inne przepisy można znaleźć w książce "Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie".

Literatura
"Zioła źródłem zdrowia", Krystyna Mikołajczyk, Adam Wierzbicki, Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna "Adam", Warszawa 1999

"Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie", Aleksander Ożarowski, Wacław Jaroniewski, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1987

Nagietek w naszych produktach:

Maść z nagietka lekarskiego