Dzika róża

W czasach pierwotnych używana jako pożywienie i w lecznictwie, w medycynie ludowej dzika róża była stosowana w nadciśnieniu, chorobach serca i wątroby. Płatki kwiatowe stosowano przy niestrawnosci, bólach gardła, ranach i chorobach skóry.

Opis rośliny i jej występowanie

Dzika róża jest krzewem o łukowato wygiętych pędach i haczykowato zagiętych kolcach. Liście składają się z 5-7 listków, pojedynczo lub podwójnie ząbkowanych, a kwiaty - różowe lub białawe, osadzone pojedynczo lub zebrane w baldachogrona. Krzew kwitnie w maju i czerwcu, a owoce dojrzewają we wrześniu i październiku. Owoc stanowi purpurowoczerwona lub koralowa szupinka, owalna lub kulista, o twardej, lśniącej powierzchni. W mięsistej owocni znajdują się białawe lub żółte owocki o ostrych szczecinkach.
Dzika róża występuje na półkuli północnej. W Polsce rośnie ona na brzegach lasów, w pobliżu siedlisk ludzkich, na miedzach, leśnych przydrożach, na słonecznych zboczach. Często jest także sadzona w parkach i ogrodach jako krzew ozdobny, czasem jako żywopłot.

Surowiec

Surowcem zielarskim jest owoc róży dzikiej (Rosae fructus, syn. Cynosbati fructus). W lecznictwie używane są: owoc dzikiej róży oraz kwiat dzikiej róży. Zbiór owoców róży najlepiej przeprowadzać w pogodne dni po obeschnięciu rosy. Do celów spożywczych i leczniczych suszy się je w całości lub przed suszeniem rozcina się je, wydrąża i wyrzuca orzeszki razem z włoskami. Płatki róży zbiera się na początku kwitnienia podczas suchej pogody. Suszy się je w cieniu i przewiewie.

Związki czynne

Owoc dzikiej róży to bogate źródło witaminy C (do 1,8% lub więcej), zawiera także karotenoidy, flawonoidy, garbniki, kwasy organiczna, cukry, ksantofile, pektyny oraz mniejsze ilości witamin B1, B2, E, K i P oraz trochę olejku eterycznego.

Działanie i zastosowanie

Owoce dzikiej róży działają ogólnie wzmacniająco. Witamina C i inne obecne w dzikiej róży uzupełniają niedobory witamin w chorobach przeziębieniowych, w ciąży, przy nadmiernej kruchości naczyń oraz kamicy żółciowej i nerkowej. Dzięki obecności flawonoidów owoce róży działają także żółciopędnie i rozkurczowo. Dzika róża działa także przy nieżytach przewodu pokarmowego, biegunkach, w chorobie wrzodowej żołądka, dwunastnicy, chorobach zakaźnych.

Przetwory

• Napar z owoców róży: 1 łyżkę rozdrobnionych owoców róży zalać szklanką wrzącej wody i pozostawić pod przykryciem na 15 minut. Przecedzić. Pić 3 razy dziennie po szklance w anemii, awitaminozie, w osłabieniu i niedokrwistości. Także w bezsenności i nerwicach dla wzmocnienia sił obronnych organizmu przy ogólnym wyczerpaniu.
  
  
• Nalewka z owoców dzikiej róży: do 500 g owoców róży dodać 250 g cukru (szklankę) zalać 1 l mocnego wina lub 0,75 l czystej wódki. Odstawić do ciepłego miejsca na tydzień, co pewien czas wstrząsać. Po tygodniu przecedzić różaną masę przez gazę lub inny podobny materiał i wycisnąć resztki płynu. Otrzymany płyn przelać do ciemnych butelek i wstawić do lodówki. Pić 2 razy dziennie po kieliszku nalewki jako środek wzmagający apetyt, poprawiający przemianę materii i trawienie, szczególnie po zatruciach pokarmowych.
  
  

Te i inne przepisy można znaleźć w książce "Prawie wszystko o ziołach".

Literatura

"Prawie wszystko o ziołach", Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2004